Τύπος: Πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά από δύο χρόνια

Πηγή: stockwatch.com.cy

Η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να προχωρήσει στην πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά από περίπου δύο χρόνια, καθώς και η κριτική του ΔΗΣΥ προς τα μέτρα της κυβέρνησης για το στεγαστικό, συγκαταλέγονται ανάμεσα στα θέματα που ξεχωρίζουν στα οικονομικά ένθετα των εφημερίδων.

Φιλελεύθερος

 «Αύξηση επιτοκίων με διπλά κερδισμένες τράπεζες»

Κύριο θέμα στην «Οικονομία» του Φιλελεύθερου αποτελεί η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να προχωρήσει στην πρώτη αύξηση επιτοκίων μετά από περίπου δύο χρόνια, με στόχο τον περιορισμό του ανοδικού πληθωρισμού που προκαλούν οι γεωπολιτικές αναταράξεις. Η εξέλιξη επηρεάζει αρνητικά τους δανειολήπτες, ενώ παράλληλα ενισχύει τα έσοδα των τραπεζών από την τοποθέτηση της πλεονάζουσας ρευστότητάς τους στην ΕΚΤ. Κατά το 2025, η πολιτική διαδοχικών μειώσεων επιτοκίων είχε περιορίσει την ελκυστικότητα της διατήρησης καταθέσεων στην ΕΚΤ, οδηγώντας τις τράπεζες σε εναλλακτικές επενδύσεις όπως τα ομόλογα και οι πιστωτικές χορηγήσεις. Σύμφωνα με την έκθεση νομισματικής πολιτικής της Κεντρικής Τράπεζας, το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων μειώθηκε από 3,00% στο τέλος του 2024 σε 2,00% τον Ιούνιο του 2025. Οι μειώσεις πραγματοποιήθηκαν σε τέσσερα στάδια, καθώς οι πληθωριστικές πιέσεις αποκλιμακώνονταν και οι συνθήκες χρηματοδότησης βελτιώνονταν. Χθες, ωστόσο, η ΕΚΤ αύξησε το επιτόκιο κατά 25 μονάδες βάσης στο 2,25%, σηματοδοτώντας την πρώτη αύξηση από το 2023. Η απόφαση αυτή επιτρέπει στις τράπεζες να αποκομίζουν μεγαλύτερες αποδόσεις από την πλεονάζουσα ρευστότητα που διατηρούν στην ΕΚΤ και να δανείζουν με υψηλότερο κόστος. Την ίδια ώρα, οι αποδόσεις των καταθέσεων για τους πελάτες αυξάνονται με πολύ πιο αργούς ρυθμούς. Η συνολική ρευστότητα του κυπριακού τραπεζικού συστήματος μειώθηκε στα €18,6 δισ. στο τέλος του 2025 από €19,2 δισ. ένα χρόνο νωρίτερα, παραμένοντας όμως σε υψηλά επίπεδα. Τα δάνεια αυξήθηκαν από €27,6 δισ. σε €31,7 δισ., ενώ τα ταμειακά διαθέσιμα και οι καταθέσεις μειώθηκαν ελαφρώς. Παράλληλα, οι συνολικές υποχρεώσεις του τραπεζικού τομέα ανήλθαν στα €63,1 δισ. από €59,4 δισ., κυρίως λόγω της αύξησης των καταθέσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Οι καταθέσεις συνέχισαν να αποτελούν τη βασική πηγή χρηματοδότησης των τραπεζών, αντιπροσωπεύοντας το 95% των συνολικών υποχρεώσεων.

Αλλού ο Φιλελεύθερος γράφει ότι η γονική άδεια θα υπολογίζεται και κατά τα Σαββατοκύριακα και τις δημόσιες αργίες ως άδεια απουσίας χωρίς απολαβές, εφόσον οι εργαζόμενοι δεν επιστρέψουν στην εργασία τους και δεν αναλάβουν καθήκοντα την αμέσως επόμενη εργάσιμη ημέρα

Πολίτης

 «Τι φέρνει η άνοδος των επιτοκίων κατά 0,25%»

Κύριο θέμα στην «Οικονομία» του Πολίτη αποτελεί η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αυξήσει τα βασικά επιτόκια κατά 0,25%, σηματοδοτώντας αλλαγή πλεύσης μετά από σχεδόν τρία χρόνια. Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, δήλωσε ότι η απόφαση ήταν ομόφωνη και ελήφθη χωρίς να εξεταστεί οποιαδήποτε εναλλακτική επιλογή. Όπως εξήγησε, η αύξηση δεν ήταν προληπτική ούτε σχετιζόταν με λόγους ασφαλείας, αλλά ανταποκρίνεται σε ένα σημαντικό ενεργειακό σοκ που διαρκεί περισσότερο από το αναμενόμενο. Η ΕΚΤ εκτιμά ότι οι πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν επίμονες και επεκτείνονται στην ευρύτερη οικονομία. Παράλληλα, χαρακτήρισε την απόφαση περισσότερο ως ένα μήνυμα προς τις αγορές παρά ως μια αυστηρή παρέμβαση. Το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων διαμορφώνεται πλέον στο 2,25%, ενώ αναθεωρήθηκαν προς τα πάνω οι προβλέψεις για τον πληθωρισμό και προς τα κάτω οι εκτιμήσεις για την ανάπτυξη. Για το 2026, ο πληθωρισμός προβλέπεται στο 3% και ο ρυθμός ανάπτυξης στο 0,8%. Η απόφαση συνδέεται και με την επιδείνωση του γεωπολιτικού περιβάλλοντος, καθώς οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή επηρεάζουν τις αγορές εμπορευμάτων και την καταναλωτική εμπιστοσύνη. Η ενεργειακή αβεβαιότητα, οι αναταράξεις στις μεταφορές και το αυξημένο κόστος πρώτων υλών ενισχύουν εκ νέου τον πληθωρισμό και περιορίζουν τις αναπτυξιακές προοπτικές. Για την Κύπρο, η πιο άμεση επίπτωση αφορά τα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο που συνδέονται με το επιτόκιο της ΕΚΤ. Η επιβάρυνση για τους δανειολήπτες θα εξαρτηθεί από το ύψος του δανείου και τους όρους κάθε σύμβασης. Ταυτόχρονα, το αυξημένο κόστος δανεισμού ενδέχεται να περιορίσει νέες επενδύσεις και αγορές μεγάλης αξίας, ιδιαίτερα στον τομέα των ακινήτων. Παρά τις εκτιμήσεις για ακόμη μία αύξηση μέχρι το τέλος του έτους, οι αναλυτές δεν θεωρούν ότι αρχίζει ένας νέος κύκλος σημαντικής ανόδου των επιτοκίων. Ωστόσο, νοικοκυριά και επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον υψηλότερου κόστους χρηματοδότησης.

Αλλού ο Πολίτης γράφει ότι ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας, στην ετήσια έκθεσή του για το 2025, υπογραμμίζει την ανάγκη η κυπριακή κυβέρνηση να επιταχύνει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στην πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, ώστε να διατηρηθεί η αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας.

Χαραυγή

 «’Η ευημερία των πολλών περνά μέσα από τον συλλογικό αγώνα’»

Σε θέμα της Χαραυγής γράφει ότι η ΓΓ της ΠΕΟ, Σωτηρούλα Χαραλάμπους, από το βήμα της 114ης Συνόδου της Διεθνούς Διάσκεψης Εργασίας στη Γενεύη έστειλε μήνυμα πως η πρόοδος και η ευημερία για τους πολλούς μπορούν να επιτευχθούν μόνο μέσα από την ενίσχυση του συλλογικού αγώνα των εργαζομένων. Στην παρέμβασή της αναφέρθηκε στα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι εργαζόμενοι στην Κύπρο, επισημαίνοντας τη συσσώρευση κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων. Τόνισε ότι οι ανισότητες αποτελούν αποτέλεσμα πολιτικών επιλογών που ευνοούν τους λίγους και συμπιέζουν τα εργασιακά δικαιώματα. Υπογράμμισε ότι η ΠΕΟ δίνει μάχη για αξιοπρεπείς μισθούς που να ανταποκρίνονται στο κόστος ζωής, για διεύρυνση της κάλυψης από συλλογικές συμβάσεις, καθώς και για ισότητα, ασφάλεια και υγεία στην εργασία. Παράλληλα, έθεσε ως στόχους τις αξιοπρεπείς συντάξεις και τη λήψη μέτρων στήριξης απέναντι στο ενεργειακό κόστος, τη στεγαστική κρίση και την ακρίβεια. Η κ. Χαραλάμπους σημείωσε ότι η πρόοδος δεν μπορεί να προκύψει μέσα από πολιτικές που αναπαράγουν την αδικία, αλλά μόνο μέσω συλλογικών αγώνων. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στην τεχνητή νοημοσύνη και στον τρόπο με τον οποίο μετασχηματίζει την οικονομία, την κοινωνία και την εργασία. Όπως ανέφερε, το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η πρόοδος αυτή καθαυτή, αλλά ποιος την ελέγχει και προς όφελος ποιων αξιοποιείται. Υποστήριξε την ανάγκη διαφάνειας, κοινωνικού ελέγχου και συμμετοχής των εργαζομένων στην ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην οικονομία. Επεσήμανε ότι η νέα τεχνολογία πρέπει να αξιοποιηθεί για τη μείωση της καταπόνησης των εργαζομένων, την ενίσχυση της ασφάλειας και την απελευθέρωση περισσότερου ελεύθερου χρόνου. Παράλληλα, υποστήριξε ότι μπορεί να συμβάλει στη μείωση της εργάσιμης εβδομάδας στις 35 ώρες χωρίς μείωση μισθών. Αναφέρθηκε επίσης στις γεωπολιτικές αναταράξεις και στους πολέμους, επισημαίνοντας ότι καταπατείται το διεθνές δίκαιο και διοχετεύονται τεράστια ποσά σε εξοπλισμούς.

Αλλού η εφημερίδα γράφει ότι ο πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Πρατηριούχων, Σάββας Προκοπίου, ζητά την παράταση της περιόδου μειωμένου φόρου στα καύσιμα, η οποία λήγει στο τέλος Ιουλίου, καλώντας τον Υπουργό Οικονομικών, Μάκη Κεραυνό, να εξετάσει τη συνέχιση του μέτρου.

Αλήθεια

 «Ανεπαρκή τα μέτρα για το στεγαστικό»

Κύριο θέμα της «Οικονομίας» της Αλήθειας αποτελεί η κριτική του ΔΗΣΥ προς τα μέτρα της κυβέρνησης για το στεγαστικό, τα οποία χαρακτηρίζει ως ανεπαρκώς κλιμακωμένα και μη στοχευμένα στη διάσταση και σύνθεση του προβλήματος. Σε ανακοίνωσή του, ο ΔΗΣΥ απαντά στο Υπουργείο Εσωτερικών, τονίζοντας ότι η ύπαρξη μέτρων δεν αμφισβητείται, αλλά τίθεται ζήτημα επάρκειας και αποτελεσματικότητας. Ζητά τη δημοσιοποίηση των τεχνοοικονομικών μελετών στις οποίες βασίζεται η στεγαστική πολιτική, καθώς και στοιχεία για τη ζήτηση κατοικιών, το οικιστικό απόθεμα και το κενό μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Χωρίς αυτά τα δεδομένα, όπως αναφέρει, ο δημόσιος διάλογος δεν μπορεί να γίνει επί της ουσίας και η κρίση αντιμετωπίζεται «στα τυφλά». Ο ΔΗΣΥ επικαλείται στοιχεία της Κεντρικής Τράπεζας Κύπρου, σύμφωνα με τα οποία ο δείκτης τιμών κατοικιών αυξήθηκε από +5,0% στο τρίτο τρίμηνο του 2025 σε +7,1% στο τέταρτο. Παράλληλα, σημειώνει ότι η αύξηση στις τιμές διαμερισμάτων στην Κύπρο έφθασε το +9,6%, υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αποδίδοντας την τάση σε εγχώριους διαρθρωτικούς λόγους. Μεταξύ αυτών αναφέρει τη ζήτηση από ξένους, τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και τις συνθήκες στις παραλιακές πόλεις. Υπογραμμίζει ότι στη Λευκωσία καταγράφονται μικρότερες αυξήσεις ή και μειώσεις, γεγονός που δείχνει ανισορροπία στην αγορά. Ειδική αναφορά γίνεται στο γεγονός ότι από τις 2.500 νέες κατοικίες μόνο 400 χαρακτηρίζονται ως προσιτές, στοιχείο που, όπως τονίζει, αποδεικνύει τη μη αντιστοίχιση των μέτρων με το πρόβλημα. Ο ΔΗΣΥ προειδοποιεί ότι η επιτάχυνση των αυξήσεων, παρά τα μέτρα, δείχνει πως αυτά δεν επαρκούν για αναστροφή της πορείας. Καταλήγει ότι το διαρθρωτικό έλλειμμα προσφοράς έναντι της ζήτησης καθιστά αναποτελεσματικά τα μέτρα που ενισχύουν μόνο τη ζήτηση, επιτείνοντας τις πιέσεις στις τιμές.

Αλλού η Αλήθεια γράφει ότι ο διευθυντής της Υπηρεσίας Προστασίας Καταναλωτή του Υπουργείου Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας, Κωνσταντίνος Καραγιώργης, δήλωσε χθες στο ΚΥΠΕ ότι αναμένονται σημαντικές πρόσθετες μειώσεις στις λιανικές τιμές των καυσίμων τις αμέσως επόμενες ημέρες, πέραν των μειώσεων που καταγράφηκαν κατά τον τελευταίο μήνα.