Μια τοιχογραφία, αιώνες ιστορίας: Ο Ραφαήλ Σταυρινού αποτυπώνει την ψυχή της Χοιροκοιτίας

Η τέχνη του δρόμου μπορεί να μετατρέψει έναν δημόσιο χώρο σε έναν ζωντανό καμβά ιστορίας, μνήμης και πολιτισμού. Αυτό ακριβώς επιχειρεί να πετύχει ο καλλιτέχνης Ραφαήλ Σταυρινού μέσα από τη νέα του τοιχογραφία στη Χοιροκοιτία, με τίτλο «Χαίρε Κιτία».

Ένα έργο που δεν περιορίζεται στην αισθητική παρέμβαση στον χώρο, αλλά φιλοδοξεί να αφηγηθεί την ιστορία ενός τόπου με βαθιές νεολιθικές ρίζες, τοπικούς θρύλους και ξεχωριστή πολιτιστική ταυτότητα. Μέσα από μια σύνθεση που γεφυρώνει διαφορετικές ιστορικές περιόδους, η γυναικεία μορφή της Ρήγαινας, ο νεολιθικός οικισμός, ιστορικά σημεία αναφοράς και στοιχεία της τοπικής παράδοσης συνθέτουν ένα εικαστικό ταξίδι στον χρόνο.

Πίσω από τη δημιουργία του έργου βρίσκεται η προσπάθεια να αναδειχθεί η ταυτότητα της Χοιροκοιτίας με έναν σύγχρονο και δημιουργικό τρόπο, φέρνοντας την ιστορία πιο κοντά τόσο στους κατοίκους όσο και στους επισκέπτες της κοινότητας.

Σε μια εποχή όπου η πολιτιστική κληρονομιά αναζητά νέους τρόπους έκφρασης και επικοινωνίας, το «Χαίρε Κιτία» αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του πώς η σύγχρονη τέχνη μπορεί να συναντήσει την τοπική ιστορία και να της δώσει νέα ζωή.

Ο Ραφαήλ Σταυρινού μιλά για την έμπνευση, τους συμβολισμούς, τις προκλήσεις της δημιουργίας και τη δύναμη της τέχνης του δρόμου να αναδείξει την πολιτιστική φυσιογνωμία των κυπριακών χωριών.

1. Πώς γεννήθηκε η ιδέα και τι σας ενέπνευσε;

Η ιδέα γεννήθηκε μέτα απο μια συζήτηση με το Κοινότικο Συμβούλιο Χοιροκοιτίας και τη συλλογή σημαντικών στοιχείων της περιοχής. Έπειτα προσπάθησα να αφηγηθώ την ιστορία μέσα από μια τοιχογραφία που συνδέει διαφορετικές εποχές του τόπου.

Με ενέπνευσε αυτή η συνύπαρξη: οι νεολιθικές της ρίζες, οι τοπικοί θρύλοι και η πολιτιστική κληρονομιά. Έτσι διαμορφώθηκε το «Χαίρε Κιτία», σαν ένα ταξίδι στον χρόνο, με κινηματογραφική ατμόσφαιρα.

2. Τι συμβολίζει η γυναικεία μορφή και ποια ιστορία θέλατε να αφηγηθείτε;

Η γυναικεία μορφή είναι εμπνευσμένη από τη Ρήγαινα (βασίλισσα) της τοπικής παράδοσης. Την προσέγγισα εικαστικά μέσα απο την δική μου οπτική γωνία, ως μια παρουσία που εκφράζει δύναμη, αξιοπρέπεια και μνήμη. Μέσα από το βλέμμα και τη στάση της ήθελα να δώσω ανθρώπινη διάσταση στους θρύλους του χωριού.

3. Πώς επηρέασαν η ιστορία και η πολιτιστική κληρονομιά την επιλογή των στοιχείων;

Ήταν η βάση πάνω στην οποία χτίστηκε ολόκληρη η σύνθεση. Η επιλογή έγινε με γνώμονα τι μπορούσε να αφηγηθεί κάθε στοιχείο για τη Χοιροκοιτία: ο νεολιθικός οικισμός, οι καθημερινές δραστηριότητες και τα αρχαιολογικά ευρήματα. Παρακάτω βλέπουμε το Σεράι, την Παναγία του Κάμπου, την ελιά και το γεφύρι που ενώνει τις δύο εποχές. Με ενδιέφερε να συνδέονται μεταξύ τους και να οδηγούν το βλέμμα από τη μία σκηνή στην άλλη. Παράλληλα, αντιμετώπισα την ιστορία και τον θρύλο ως διαφορετικά επίπεδα της αφήγησης, με σεβασμό στον χαρακτήρα του καθενός.

4. Ποια ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση και πώς αισθάνεστε για τη θέση του έργου στον δημόσιο χώρο;

Η μεγαλύτερη συνθετική πρόκληση ήταν να ενώσω τόσες διαφορετικές εποχές και εικόνες σε ένα έργο με συνοχή. Χρειαζόταν ισορροπία ανάμεσα στη λεπτομέρεια και τη συνολική εικόνα, ώστε η τοιχογραφία να διαβάζεται από μακριά και να προσφέρει περισσότερα όσο την πλησιάζεις. Επίσης σημαντικό ρόλο έπαιξε οτι η τοιχόγραφια ξεκίνουσε απο τα 2 μέτρα λόγω της πέτρας που καλύπτει το κάτω μέρος, άρα όλο το σχέδιο έπρεπε να γίνει με την χρήση ανυψωτικού μήχανήματος. Εν τέλη οι καιρικές συνθήκες, που κάποιες μέρες μας έκαναν πιο δύσκολο το έργο, εφόσον ήταν αδύνατο να δουλέψουμε.

5. Μπορεί η τέχνη του δρόμου να αναδείξει την ταυτότητα των κυπριακών χωριών; Θα συνεχίζατε με αντίστοιχα έργα;

Πιστεύω πολύ σε αυτή τη δυνατότητα. Μια τοιχογραφία μπορεί να τραβήξει το βλέμμα και να δημιουργήσει την πρώτη ερώτηση: «Ποια είναι η ιστορία πίσω από αυτή την εικόνα;». Από εκεί μπορεί να ξεκινήσει μια ουσιαστικότερη γνωριμία με τον τόπο, τόσο για τους επισκέπτες όσο και για τις νεότερες γενιές. Θα ήθελα να συνεχίσω να δημιουργώ έργα εμπνευσμένα από την πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου όπως είχαμε κάνει και το 2023 στα Μάνδρια της Πάφου. Κάθε χωριό έχει τις δικές του ιστορίες και με ενδιαφέρει να βρίσκω την ξεχωριστή εικαστική γλώσσα που τους ταιριάζει.

Φωτογραφίες τελικού σχεδίου: