Η παρέμβαση του νομικού Ιωσήφ Φράγκου στην Επιτροπή Ανάπτυξης Λάρνακας για το λιμάνι μαρίνα της πόλης

Στις 2/2/26, στην Επιτροπή Ανάπτυξης Λάρνακας, όπου συζητήθηκε το μέλλον της Λάρνακας, το βαρυσήμαντο ζήτημα για το λιμάνι και τη μαρίνα της, μίλησε ο νομικός Τζόσεφ Φράγκου.

Aυτούσια πιο κάτω η παρέμβαση του κου Φράγκου

 

Πιο κάτω η παρέμβαση του κ. Φράγκου στην Επιτροπή Ανάπτυξης Λάρνακας, (τέτοιους ανθρώπους θα θέλαμε στο τιμόνι της πόλης μας):

Τρία εισαγωγικά σχόλια.
Πρώτο, νομίζω -λέχθηκε ήδη- το ενδιαφέρον μας εδώ είναι αμιγώς σκαλιώτικο.
Δεύτερο, προσωπικά εγώ δεν θέλω να αποδώσω οτιδήποτε άλλο στον οποιονδήποτε, παρά αγνά, ειλικρινή κίνητρα για να γίνει ό,τι καλύτερο για την πόλη μας, ανεξαρτήτως των οποιωνδήποτε διαφωνιών υπάρχουν.
Τρίτο, συμφωνώ με τον Χρίστο, προς τον φίλο μου τον Σταύρο, τον αγαπημένο μου φίλο: η διαφορετικότητα στις απόψεις δεν είναι μόνο επιτρεπτή, είναι θεμιτή, διότι έτσι μπορούμε να βρούμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. Και να βάζουμε πίεση και να κριτικάρουμε ο ένας τον άλλον δεν είναι καθόλου κακό, είναι καλό.

Τώρα, από εκεί και πέρα, επειδή συζητούμε να έρθει το Υπουργείο και να μας πει τις επιλογές μας: Εμένα, στο μυαλό μου, οι επιλογές είναι ξεκάθαρες. Έχουμε δύο επιλογές.

Η μία επιλογή είναι η αναβίωση της συμφωνίας. Τι σημαίνει αυτό το πράγμα; Υπάρχει μια συμφωνία στη βάση απόφασης που πάρθηκε για ενιαία ανάπτυξη. Με βάση εκείνης της απόφασης έγινε ένα Master Plan από την ECON (νούμερο 4 εταιρεία στον κόσμο). Ήρθε και έκανε ένα Master Plan. Ήρθε και η KPMG και έκανε ένα οικονομικό πλάνο 200 σελίδων. Εγκρίθηκαν από όλες τις υπηρεσίες και προχώρησε η ΚΙΤΙΟΝ να υλοποιήσει αυτό το έργο.
Έβγαλε εγγυητικές, τις έδωσε στο κράτος και ήρθαν οι αρμόδιες υπηρεσίες και αδειοδότησαν την πρώτη φάση του έργου. Επομένως, έχουμε αυτή τη συμφωνία στο σημείο που βρίσκεται τώρα και η επιλογή Α είναι η αναβίωση αυτού του πράγματος. Και να ξεκινήσουμε αύριο τα έργα.

Επιλογή Β: τοπιοτέχνηση, yacht club και εκβάθυνση της μαρίνας, συν μία μελέτη που θα έρθει από το ΤΑΙΠΕΔ, η οποία θα λέει κάποια πράγματα. Η οποία -νομίζω συμφωνούμε όλοι- για να υλοποιηθεί, μιλούμε σε βάθος χρόνου. Να πω δέκα χρόνια; Οκτώ χρόνια; Και αν βρεθεί επενδυτής, αναλόγως και ποια θα είναι η μορφή της μελέτης αυτής και τι επιλογές θα μας δώσει το ΤΑΙΠΕΔ.

Επομένως, έχουμε αυτά τα δύο πράγματα.

Και προσπαθώ εγώ στο μυαλό μου τώρα να δω: δεν είναι μονόδρομος τι θέλω; Αφήνω τα νομικά και τα άλλα πίσω. Δεν είναι ξεκάθαρο τι μπορεί να θέλω; Αυτό θέλω, που ξεκινώ αύριο.
Επομένως, δεν μπορώ εγώ να καταλάβω τι δίλημμα υπάρχει για το ποιο είναι το ορθότερο, το καλύτερο, το ιδανικότερο για τούτη την πόλη.
Αυτό είναι το πρώτο.

Τώρα, από εκεί και πέρα, δέχομαι εγώ ότι υπάρχουν κάποια ζητήματα τα οποία ενδέχεται να πρέπει να αντιμετωπιστούν. Το πιο μεγάλο που ακούμε είναι το νομικό ζήτημα. Λέγεται ότι υπάρχει νομικό κώλυμα στο να αναβιωθεί αυτή η συμφωνία. Εγώ ρωτώ: υπάρχει μια επιστολή, ένα κείμενο τριών γραμμών που να εξηγεί ποιο είναι αυτό το νομικό κώλυμα; Είδατε κάτι; Σας έδωσε κάποιος κάτι; Ποιο είναι αυτό το νομικό κώλυμα, ρε παιδί μου;
Εγώ λέω δεν υπάρχει. Και δεν το λέω μόνο εγώ. Το λένε κι άλλοι δικηγόροι και το λέει και ένας δικηγορικός οίκος, η Norton Rose Fulbright (παγκοσμίως μέσα στις πέντε καλύτερες εταιρείες στον κόσμο), η οποία τι λέει; Η θέση της ποια είναι -που είναι και ίδια με τη δική μου; Θα μπω σε δύο νομικές κουβέντες: Το κοινό δίκαιο επιτρέπει την αναβίωση μιας συμφωνίας, αν τα δύο μέρη υπογράψουν.
Το δεύτερο: σε θέμα ευρωπαϊκού δικαίου, τα concession agreements (ή συμβάσεις παραχώρησης), τα οποία τερματίζονται, μπορούν να αναβιωθούν. Ναι, υπάρχει συγκεκριμένος κανονισμός και συγκεκριμένες πρόνοιες που επιτρέπουν την αναβίωση, όταν κυρίως τα έργα είναι μεγάλα και είναι δημοσίου συμφέροντος. Επομένως, η Ευρωπαϊκή Ένωση, εν τη σοφία της, έχει ένα πλαίσιο το οποίο το επιτρέπει.

Τώρα, από εκεί και πέρα, εγώ δέχομαι να μου πει κάποιος: «Δεν θέλω τον Πάνο (επενδυτή). Δεν θέλω την Prosperity». Νομίζω είπε ο Ανδρέας (Πασιουρτίδης): «Εγέλασαν μας δύο φορές». Βάζω ερωτηματικό και θα απαντήσω σε αυτό στον Ανδρέα. (Παρέμβαση Πασιουρτίδη: «H δύο θα είναι η επόμενη»). Διερωτούμαι, Ανδρέα, αν υπάρχει πρώτη.

Αλλά εγώ λέω: δεν πρέπει τουλάχιστον, εάν έχουμε αποφασίσει ότι είναι αυτονόητο τι θέλουμε -είναι η πρώτη επιλογή- να καθίσουμε να μιλήσουμε με αυτόν τον άνθρωπο (επενδυτή) και να δούμε κατά πόσο τα προβλήματα (το νομικό, αν έχει τα λεφτά να το κάνει) μπορούν να ξεπεραστούν;
Δεν πρέπει η επιλογή αυτής της επιτροπής και αυτής της πόλης να είναι: «Ναι, θέλουμε αυτή την επιλογή εμείς, αλλά ελάτε να λύσουμε τα προβλήματα τα οποία υπάρχουν για να προχωρήσουμε με αυτή την επιλογή»;

Διότι, δυστυχώς, η άλλη επιλογή έχει ερωτηματικά, έχει βάθος χρόνου και ο χρόνος είναι αμείλικτος. Ο Βύρας δεν θα είναι εδώ αύριο, ο Βαφεάδης δεν θα είναι εδώ αύριο. Τα κουπελούδκια μας θα είναι δαμέ όμως!

Και έρχομαι στο τελευταίο σημείο: γιατί τερματίστηκε αυτή η συμφωνία. Είπε πολλά σωστά ο κύριος δήμαρχος και ρωτήθηκε από εδώ γιατί τερματίστηκε η συμφωνία. Και ό,τι λέω εγώ τα έχω δει. Ό,τι θα αναφέρω τα έχω δει γραπτώς.
Υπήρχαν τρεις εγγυητικές οι οποίες είχαν εκδοθεί (day 1) και έπρεπε να ανανεωθούν. Η πρώτη εγγυητική συμφωνήθηκε να εκδοθεί στη βάση ενός ποσού. Η δεύτερη εγγυητική συμφωνήθηκε να εκδοθεί στη βάση ενός ποσού. Η τρίτη εγγυητική, η λεγόμενη Operations and Management, είχε μια φόρμουλα υπολογισμού. Δεν έλεγε πέντε εκατομμύρια ή δέκα ή εκατό. Είχε μια φόρμουλα, διότι συνδεόταν με το Operations και το Management της μαρίνας μετά τον τερματισμό.
Επομένως, το κράτος είπε: «Εγώ θέλω να έχω αρκετά λεφτά να πάρω το λιμάνι και τη μαρίνα και να τα λειτουργήσω. Πώς θα το κάνω τώρα αυτό;» Υπήρχε μια φόρμουλα.
Η PWC, εκ μέρους της ΚΙΤΙΟΝ, ήρθε και είπε: «Εγώ αυτή την εγγυητική την υπολογίζω 4,2 εκατομμύρια». Το Υπουργείο Οικονομικών είπε: «Όχι, δέκα εκατομμύρια». Και ξεκινούν τα δύο μέρη και ανταλλάσσουν επιστολές και δεν τα βρίσκουν. Και λέει η ΚΙΤΙΟΝ: «Υπήρχε μια πρόνοια στη συμφωνία που μιλά για διαιτησία. Πάμε να βάλουμε έναν διαιτητή να μας λύσει τη διαφορά». Λέει το κράτος: «Όχι, θα μου τα δώσετε τα δέκα εκατομμύρια και μετά θα πάμε σε διαιτησία». Και λέει η ΚΙΤΙΟΝ…
Επί της ουσίας, η διαφορά ήταν αυτή. Αρνήθηκε το κράτος να πάει σε διαιτησία. Πήγε ο Γεωργίου και έκανε αίτηση στο δικαστήριο για να βγάλει διάταγμα να αποκλείσει το κράτος από το να τερματίσει τη συμφωνία. Ήταν η υπόθεση τη Δευτέρα και η κυρία Παπαετή επέλεξε, για να μην έχει αντικείμενο η υπόθεση, να τερματίσει τη συμφωνία την προηγούμενη.
Επομένως, ανεξαρτήτως τι συνέβη, η ΚΙΤΙΟΝ δεν παραβίασε κανένα όρο της συμφωνίας, εκτός από τη διαφορά όπως την περιγράφω τώρα, πάνω στην εγγυητική του Operations and Management.
Επομένως, δεν μας εγέλασε η ΚΙΤΙΟΝ.

Κατ’ επέκταση, εγώ προκαλώ εμάς: μπορούμε να ενώσουμε φωνή και να βγούμε προς τα έξω και να πούμε, υπό προϋποθέσεις, (να μας φέρει αποδείξεις ο Πάνος -εμένα μου τις έφερε και τις είδα- να μας φέρει εγγυητικές, να βάλουμε όσες ασφαλιστικές δικλίδες υπάρχουν, να λύσουμε το νομικό πρόβλημα), αλλά μπορούμε να βγούμε με μια φωνή, για το αυτονόητο, για το καλό της πόλης μας και να πούμε «αυτό θέλουμε»;

Αυτή είναι η θέση μου.

---

The Outstanding Speech by Lawyer Joseph Frangos at the Larnaca Development Committee

On February 2, 2026, at the Larnaca Development Committee, where the future of Larnaca and the crucial issue of its port and marina were discussed, lawyer Joseph Frangos delivered a speech. SkalaTimes, which was present, notes that it agrees with every word spoken by Mr. Frangos and expresses concern that what is self-evident appears to be so difficult for the city’s authorities to understand.
Once again, SkalaTimes states that it strongly fears that some have already decided that they do not want unified development nor the €1.2 billion projects at our port and marina. And no, this will not be for the benefit of our city and district….

Below is Mr. Frangos’ intervention at the Larnaca Development Committee — these are the kind of people we would like to see steering our city!

Three introductory remarks.
First, I believe — as already mentioned — our interest here is purely focused on Larnaca.

Second, personally, I do not wish to attribute anything to anyone other than genuinely sincere motives aimed at achieving what is best for our city, regardless of any disagreements that may exist.

Third, I agree with Christos, addressing my friend Stavros, my dear friend: diversity of opinion is not only acceptable, it is desirable, because that is how we can achieve the best possible outcome. Applying pressure and criticizing one another is not bad at all — it is healthy.

Now, moving forward, since we are discussing the Ministry coming to present our options:

In my mind, the options are clear. We have two choices.

The first option is the revival of the agreement. What does this mean? There is an agreement based on a decision taken for unified development. Based on that decision, a Master Plan was prepared by ECON (ranked fourth globally). They came and prepared a Master Plan. KPMG also prepared a 200-page financial plan. These were approved by all relevant authorities and KITION proceeded to implement this project.

They issued guarantees, submitted them to the state, and the competent authorities licensed the first phase of the project. Therefore, we have this agreement at its current stage, and Option A is the revival of this arrangement — and to begin the works tomorrow.

Option B: landscaping works, a yacht club, and dredging of the marina, along with a study that will be prepared by TAIPED, which will outline certain proposals. This study — I believe we all agree — would take significant time to be implemented. Shall we say ten years? Eight years? And only if an investor is found, depending on the form of this study and the options TAIPED will present.

Therefore, these are the two scenarios before us.

And I am trying to understand in my mind: is it not obvious what I would want? I put aside legal and other considerations. Is it not clear what I would choose? I would choose the option that starts tomorrow.

Therefore, I cannot understand what dilemma exists regarding which option is more correct, better, or more ideal for this city. That is the first point.

Now, from there onwards, I accept that certain issues may need to be addressed. The biggest one we hear about is the legal issue. It is claimed that there is a legal obstacle to reviving this agreement. I ask: is there a letter, a three-line document explaining what this legal obstacle is? Have you seen anything? Has anyone provided you with anything? What exactly is this legal obstacle?

I say there is none. And it is not only me saying this. Other lawyers say it, and so does the law firm Norton Rose Fulbright (globally ranked among the top five law firms in the world). What is their position — which is also my own? I will make two legal points:

Common law allows the revival of an agreement if both parties sign.

Secondly, under European law, concession agreements (public concession contracts) that have been terminated can be revived. Yes, there are specific regulations and provisions allowing such revival, particularly when the projects are large and serve the public interest. Therefore, the European Union, in its wisdom, has established a framework that allows this.

Now, beyond that, I accept that someone may say: “I do not want Panos (the investor). I do not want Prosperity.” I believe Andreas (Pasiourtidis) said: “They fooled us twice.” I place a question mark on that and will respond to Andreas. (Intervention by Pasiourtidis: “The second time will be the next one.”) I wonder, Andreas, whether there was even a first time.

But I say this: if we have already decided that the obvious choice is the first option, should we not at least sit down and speak with this investor and examine whether the problems — the legal issue, whether he has the financial capacity — can be resolved?

Should not the position of this committee and this city be: “Yes, this is the option we want, but let us resolve the existing problems so we can proceed with it”?

Because unfortunately, the other option is full of uncertainties, requires a long timeframe, and time is unforgiving.

Mayor Vyras will not be here tomorrow. Vafeadis will not be here tomorrow. But our children will be here.

And I come to the final point: why was this agreement terminated? The mayor said many correct things and was asked why the agreement was terminated. Everything I am saying, I have seen documented in writing.

There were three guarantees that had been issued (on Day 1) and needed renewal. The first guarantee was agreed to be issued based on a specific amount. The second guarantee was also agreed to be issued based on a specific amount. The third guarantee, the so-called Operations and Management guarantee, had a calculation formula. It did not specify five million, ten million, or one hundred million. It had a formula because it was linked to the Operations and Management of the marina after termination.

Therefore, the state said: “We want to ensure we have sufficient funds to take over and operate the port and marina. How will we do that?” There was a formula.

PwC, on behalf of KITION, calculated this guarantee at €4.2 million. The Ministry of Finance said: “No, ten million.”

The two parties then began exchanging letters but failed to reach agreement. KITION said: “There is a provision in the agreement for arbitration. Let us appoint an arbitrator to resolve the dispute.” The state responded: “No, you will give us the ten million first, and then we will proceed to arbitration.” And KITION said…

Essentially, this was the dispute. The state refused to proceed to arbitration. Mr. Georgiou filed a court application seeking an injunction preventing the state from terminating the agreement. The case was scheduled for Monday, and Ms. Papaeti chose, in order to render the case moot, to terminate the agreement the previous day.

Therefore, regardless of what occurred, KITION did not breach any term of the agreement, except for the dispute as described regarding the Operations and Management guarantee.

Therefore, KITION did not deceive us.

Consequently, I challenge us all: can we unite our voices and publicly state, under conditions — provided Panos presents proof (he presented it to me and I saw it), provides guarantees, and we implement all necessary safeguards and resolve the legal issues — can we speak with one voice, for what is self-evident, for the good of our city, and say: “This is what we want”?

That is my position.