Απολογισμός Larnaka Talks με θέμα τις «έξυπνες πόλεις»

Η συζήτηση του Larnaka Talks με θέμα τις «έξυπνες πόλεις» κατέδειξε ότι αυτό δεν αφορά απλώς την εγκατάσταση έξυπνων συσκευών, και τη δημιουργία τεχνολογικών πλατφορμών, αλλά την ολιστική διαχείριση των υποδομών και των πληροφοριών της πόλης για τη καλύτερη λήψη αποφάσεων και την ανθεκτικότητα σε κρίσεις.

Συγκεκριμένα η φιλοσοφία της «εξυπνης πόλης», περιγράφει μια πόλη που λειτουργεί ως ζωντανός οργανισμός, ο οποίος «αισθάνεται» τις ανάγκες των πολιτών και προσαρμόζεται δυναμικά.

Όπως δήλωσε ο Μιχάλης Καλοπαίδης, διοργανωτής και συντονιστής της συζήτησης “Η τεχνολογία, τελικά, είναι απλά ένα από τα εργαλεία που υποστηρίζουν στο να επιτευχθεί
ένα συγκεκριμένο όραμα για το μέλλον της πόλης μας.”

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με τους εισηγητές, μια έξυπνη πόλη βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: τα δεδομένα, τα εργαλεία για την ανάλυσή τους και την μετατροπή τους σε πληροφορία, και, σημαντικότερα, τη λήψη αποφάσεων που μετατρέπουν την πληροφορία σε πράξεις και στρατηγικές.

Άρα, αυτό στο οποίο πρέπει πρωτίστως να επικεντρωθούμε, ώστε να μπορούμε να συλλέξουμε επαρκή και σωστά δεδομένα και να παίρνουμε αποφάσεις με βάση αυτά, είναι να δημιουργήσουμε μια κουλτούρα συνεργασίας μέσα σε ένα οικοσύστημα που συμπεριλαμβάνει τους οργανισμούς της τοπικής αυτοδιοίκησης αλλά και τους ίδιους τους πολίτες.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στη συζήτηση, όλοι μας μπορούμε να ενεργούμε ως «αισθητήρες» που παράγουμε πληροφορίες, για το κοινό καλό της κοινότητάς μας.

Συνάμα οι οργανισμοί, πέραν από τη μακροχρόνια στρατηγική τους, πρέπει να μπορούν να επεξεργάζονται τα δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, ώστε να είναι σε θέση να παίρνουν άμεσες αποφάσεις όταν αυτές αφορούν ένα δυναμικά μεταβαλλόμενο τοπίο, όπως για παράδειγμα σε περιπτώσεις που αφορούν έκτακτα περιστατικά όπως πυρκαγιές, μολύνσεις σε δίκτυα νερού, οδικά ατυχήματα και ούτω καθεξής.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στους εξαιρετικούς ομιλητές, Δρ. Γιώργο Μιλή, Δρ. Δημήτριο Ηλιάδη και (Υπ. Δρ.) Πενέλοπε Βάσκες Χατζηλύρα, που κατάφεραν να εξηγήσουν με πολύ απλά λόγια κάποιες πολύ περίπλοκες έννοιες, αλλά και όλους εσάς που μας τιμήσατε με την παρουσία σας και που συμβάλατε με εποικοδομητικό τρόπο στη συζήτηση.

Επίσης, ένα μεγάλο ευχαριστώ στα άτομα που εργάζονται στην τοπική αυτοδιοίκηση, καθώς και στους εκλεγμένους αξιωματούχους, οι οποίοι ήταν μαζί μας για να μας ακούσουν και να μάθουν τι περισσότερο μπορούμε να κάνουμε για να βελτιώσουμε την πόλη μας.

Εδώ αναλυτικά τα κεντρικά σημεία της συζήτησης:

● Η πρόκληση των «Στεγανών»: Ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια είναι η έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ των κυβερνητικών τμημάτων και των υπηρεσιών.
Συχνά, δεδομένα συλλέγονται αλλά μένουν αναξιοποίητα επειδή οι λειτουργοί (ακόμη και αυτοί που εργάζονται στο ίδιο γραφείο) δεν ανταλλάσσουν πληροφορίες, οδηγώντας σε σπατάλη πόρων και κακό συντονισμό έργων.
● Βασικές Υποδομές vs Υψηλή Τεχνολογία: Επισημάνθηκε ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί έξυπνη μια πόλη που στερείται βασικών υποδομών, όπως τα πεζοδρόμια. Η τεχνολογία πρέπει να χτίζεται πάνω σε γερά θεμέλια καθημερινής λειτουργικότητας. Παράλληλα, η τεχνολογία μπορεί να βοηθήσει στο καλύτερο συν-σχεδιασμό αυτών των βασικών υποδομών.
● Διαχείριση της αβεβαιότητας: Λόγω της κλιματικής αλλαγής και των διεθνών κρίσεων, οι πόλεις πρέπει να αναπτύξουν μηχανισμούς για τη διαχείριση της «βαθιάς αβεβαιότητας», χρησιμοποιώντας εργαλεία που επιτρέπουν τη λήψη αποφάσεων σε βάθος χρόνου, μειώνοντας το ρίσκο ακραίων καταστάσεων.
● Ο Πολίτης ως «Αισθητήρας»: Στην έξυπνη πόλη, ο πολίτης δεν είναι απλός χρήστης, αλλά ενεργός αισθητήρας που τροφοδοτεί το σύστημα με πληροφορίες για προβλήματα (π.χ. βλάβες στο οδικό δίκτυο, επιφανιακές διαρροές) σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.

Διαχείριση Υποδομών & Φυσικών Πόρων

● Έξυπνη Διαχείριση Υδάτων: Στον ΕΟΑ Λάρνακας υπάρχει ήδη ολοκληρωμένο σύστημα ανάλυσης δεδομένων (ΖΗΝΩΝ) από έξυπνους υδρομετρητές και αισθητήρες πίεσης, για τον εντοπισμό διαρροών με ακρίβεια και την υποστήριξη στη μείωση των πιέσεων με γενική μείωση της κατανάλωσης έως και 5%.
Παράλληλα, μπορεί να γινει χρήση αισθητήρων για τον άμεσο εντοπισμό πηγώνμόλυνσης στο δίκτυο υδροδότησης και τον ταχύτατο συντονισμό δειγματοληψιών.
● Ενοποιημένα Κανάλια Υποδομών (Tunnels): Σε πόλεις του εξωτερικού εφαρμόζουν τη δημιουργία μόνιμων υποδομών από τον Δήμο, οι οποίες θα ενοικιάζονται σε παρόχους για να περνούν καλώδια και αγωγοί, ώστε να σταματήσει το φαινόμενο του συνεχούς σκαψίματος των δρόμων.
● Αστικό Πράσινο: Εφαρμογή προγραμμάτων όπως το “Cyprus Trees Initiative”, όπου οι πολίτες παρακολουθούν την ανάπτυξη των δέντρων μέσω εφαρμογής και ενημερώνουν για τις ανάγκες φροντίδας τους.
● Σχολικές Αυλές ως Χώροι Δροσιάς: Σχεδιασμός σχολείων με λιγότερο μπετόν και περισσότερο πράσινο, ώστε να λειτουργούν ως πηγές δροσιάς για τις γειτονιές, μειώνοντας το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας.

Ψηφιακά Εργαλεία & Σχεδιασμός

● Ψηφιακά Δίδυμα (Digital Twins): Ανάπτυξη ψηφιακών μοντέλων της πόλης και των υποδομών της, και τη διασύνδεση με πραγματικά δεδομένα, για την προσομοίωση διαφόρων σεναρίων, π.χ., κυκλοφορίας, κατανάλωσης ενέργειας, και περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
● Δυναμικό Οδικό Δίκτυο: Χρήση αισθητήρων που προσαρμόζουν τη σήμανση και τα φώτα τροχαίας ανάλογα με την κίνηση ή την ποιότητα του αέρα.
● Εφαρμογές Άμεσης Αναφοράς: Ενίσχυση πλατφορμών με συμμετοχή του κοινού. Παράδειγμα το FixCyprus, όπου οι πολίτες αναφέρουν βλάβες (λακκούβες, σπασμένα φώτα) απευθείας στις αρμόδιες υπηρεσίες.
● Συστήματα Διαχείρισης Κρίσεων: Ανάπτυξη εξειδικευμένων εφαρμογών όπως το SafeCy, για την ενημέρωση των πολιτών σε περιπτώσεις έκτακτων αναγκών.

Διακυβέρνηση & Επιχειρηματικότητα

● Χώροι Δεδομένων: Παροχή πρόσβασης σε ανοικτά ή κλειστά δεδομένα σε νέες και υφιστάμενες επιχειρήσεις, σε μη κερδοσκοπικούς οργανιμούς και ερευνητές για τη δημιουργία καινοτόμων λύσεων.
● Κοινές Πλατφόρμες Υπηρεσιών: Ενοποίηση όλων των πληροφοριών και των υπηρεσιών του Δήμου σε μία κοινή πλατφόρμα, ώστε ο πολίτης να έχει πλήρη εικόνα για την περιοχή του.
● Στρατηγική Μικρών Πιλοτικών Έργων: Αντί για μεγάλες επενδύσεις εξ αρχής, προτείνεται η υλοποίηση μικρών δοκιμαστικών έργων για την αξιολόγηση της τεχνολογίας πριν από την πλήρη εφαρμογή, με οδικό χάρτη για μακροχρόνιο σχεδιασμό.
● Διαφύλαξη συνέχειας: Παράλληλα, διαφύλαξη της συνέχειας με την αξιοποίηση ανοικτών προτύπων, που να επιτρέπουν την διαλειτουργικότητα μεταξύ των διαφορετικών συστημάτων.
Κοινωνική Συμμετοχή & Εκπαίδευση
● Καλλιέργεια Κουλτούρας: Συνεχής εκπαίδευση των υπαλλήλων της τοπικής αυτοδιοίκησης και των πολιτών, ώστε να μάθουν να χρησιμοποιούν και να εμπιστεύονται τα νέα ψηφιακά εργαλεία.
● Παιγνιοποίηση (Gamification): Δημιουργία «υγιούς ανταγωνισμού» μεταξύ πόλεων ή γειτονιών (π.χ. κατάταξη των 5 καλύτερων δήμων στην επίλυση προβλημάτων) για την ενθάρρυνση της συμμετοχής.
● Συμμετοχικός Σχεδιασμός: Ενεργή εμπλοκή των πολιτών στη λήψη αποφάσεων για το όραμα της πόλης, ώστε να νιώθουν ότι οι υποδομές σχεδιάζονται για τις δικές τους πραγματικές ανάγκες.