Γενικά
Αλλάζουν οι λογαριασμοί ΑΗΚ – Πώς επηρεάζονται τα νοικοκυριά
10/11/2016 13:06
Ο καθείς θα πληρώνει το κόστος ηλεκτρισμού την ώρα που τον καταναλώνει
Στην τελική ευθεία μπαίνουν οι διαβουλεύσεις για την τελική διαμόρφωση των νέων διατιμήσεων ΑΗΚ, που θα επηρεάσουν αλλού θετικά και αλλού αρνητικά τους λογαριασμούς ηλεκτρισμού που πληρώνουν νοικοκυριά, γραφεία, έμποροι, ξενοδοχεία, βιομήχανοι, τοπικές Αρχές και γεωργοί.
Ο κύριος στόχος είναι ένας -ο καθένας να πληρώνει το πραγματικό κόστος του ηλεκτρισμού που καταναλώνει, την ημέρα και την ώρα που το καταναλώνει. Για παράδειγμα, καταργείται η από δεκαετίες πρακτική των τριών κατηγοριών διατιμήσεων (οι πρώτες 120 κιλοβατώρες φθηνά, οι επόμενες 200 ακριβότερα και οι υπόλοιπες ακόμα πιο ακριβά) στους οικιακούς καταναλωτές που είχε δύο στόχους- το κίνητρο εξοικονόμησης ενέργειας και το φθηνότερο ρεύμα για μικρά νοικοκυριά, εξοχικά κ.τ.λ., δηλαδή σπίτια με χαμηλή κατανάλωση.
Με τις νέες διατιμήσεις, από την πρώτη μέχρι την τελευταία κιλοβατώρα της διμηνίας, θα έχουν την ίδια χρέωση. Αυτό σημαίνει ότι ένα σπίτι με πολύ χαμηλό λογαριασμό θα έχει αύξηση με το νέο σύστημα, η οποία όμως δεν θα είναι μεγαλύτερη από 2-3 ευρώ. Αντίθετα, ένα σπίτι με μεσαία και υψηλή κατανάλωση θα έχει μείωση, που θα είναι πιο αισθητή όσο μεγαλύτερη είναι η κατανάλωση σε σύγκριση με τις υφιστάμενες διατιμήσεις. Να σημειωθεί ότι το πάγιο διμηνιαίου λογαριασμού προβλέπεται ότι θα αυξηθεί, από €3,86 που είναι τώρα, θα γίνει με τις νέες διατιμήσεις περίπου €5,56.
Ένα άλλο χαρακτηριστικό των νέων διατιμήσεων είναι το ότι πλέον το κόστος ηλεκτρισμού χωρίζεται σε δύο περιόδους τον χρόνο, σε θερινή και τους υπόλοιπους μήνες -και κάθε περίοδος σε δύο υποπεριόδους- σε ώρες αιχμής και ώρες μη αιχμής.
Άλλο χειμώνας-άλλο καλοκαίρι
Κι αυτό γιατί στην πράξη για να έχει η ΑΗΚ ικανή δυνατότητα και μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού τις ώρες αιχμής του καλοκαιριού -που φτάνουν τα 1.200 μεγαβάτ- έχει επενδύσει εκατοντάδες εκατομμύρια, ενώ τους υπόλοιπους μήνες του καλοκαιριού η μεγαλύτερη ζήτηση είναι της τάξης των 500-600 μεγαβάτ.Επίσης σειρά άλλων παραγόντων αυξάνει το κόστος παραγωγής το καλοκαίρι. Την ίδια περίοδο, τις νυκτερινές ώρες για παράδειγμα, η ζήτηση ηλεκτρισμού είναι μικρότερη και μειώνεται και το κόστος παραγωγής. Το ίδιο και την υπόλοιπη περίοδο του χρόνου -υπάρχουν ώρες αιχμής, πολύ πιο χαμηλής συνολικής ζήτησης απ’ ό,τι το καλοκαίρι και σε άλλη χρονική περίοδο του 24ώρου- νωρίς το βράδυ λόγω θερμάνσεων, θερμόλουτρων κ.τ.λ. -αντί τα μεσημέρια του καλοκαιριού -λόγω κλιματιστικών, τουρισμού κ.τ.λ.
Έτσι, θα έχουμε άλλο κόστος στην ίδια διατίμηση για τις ώρες αιχμής, άλλες για τις ώρες μη αιχμής το καλοκαίρι και άλλες ανάλογα για τον χειμώνα.
Για τα περισσότερα νοικοκυριά, αυτές οι διαφορές θα υπολογίζονται στη γενική διατίμηση, για μεγάλους χρήστες -και κάποια νοικοκυριά- η χρέωση της κιλοβατώρας θα είναι απευθείας μέσω των ειδικών μετρητών, ανά περίοδο, ανάλογα με το αν είναι καλοκαίρι ή όχι και ανάλογα με την ώρα, αν είναι αιχμής ή όχι.
Ανοίγει ο δρόμος για μετρητές STOD
Εδώ είναι φανερό ότι θα αποκτήσουν μια σημαντική προτεραιότητα για πολλούς οι ειδικοί μετρητές (STOD – Seasonal Time of Day) που έχουν τη δυνατότητα να καταγράφουν ξεχωριστά την κατανάλωση ανάλογα με την περίοδο και την ώρα που γίνεται.Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, ότι ένα νοικοκυριό που μπαίνει το βράδυ στο σπίτι ή βάζει πλυντήριο, σίδερο και φούρνο αργά το βράδυ, θα πληρώνει με τις φθηνότερες ταρίφες και θα εξοικονομεί χρήματα στον λογαριασμό.
Κατάψυξη για θερμοσυσσωρευτές
Κακά τα μαντάτα από τις νέες διατιμήσεις, που αναφαίνεται να φέρουν και διαμαρτυρίες, για τους χρήστες θερμοσυσσωρευτών για θέρμανση -όπου οι αυξήσεις φαίνεται να είναι της τάξης του 42%, σύμφωνα με τους υπολογισμούς της ΑΗΚ σε συγκεκριμένα παραδείγματα λογαριασμών. Οπότε εδώ είναι ένα σοβαρό ζήτημα, που τέθηκε και στην προχθεσινή συζήτηση που διοργάνωσε η ΑΗΚ.Είναι λιγότερο ή περισσότερο μη έντιμο, είναι η κοινή παραδοχή, από τη στιγμή που μέχρι και πριν 10-15 χρόνια και περισσότερο η ίδια η ΑΗΚ αλλά και η κυβερνητική πολιτική και η βούληση της Βουλής διαδοχικά όλα αυτά τα χρόνια ήταν η προώθηση των θερμοσυσσωρευτών. Γι’ αυτό και εντάχθηκαν κάτω από ειδική διατίμηση, με προνομιακή -βασικά επιχορηγούμενη- χρέωση. Οπότε, τίθεται και ηθικό αλλά ενδεχομένως και νομικό ζήτημα για τους χρήστες θερμοσυσσωρευτών.
Ανάλογο ζήτημα τίθεται και για γεωργούς που χρησιμοποιούν ηλεκτρικές αντλίες. Η αύξηση υπολογίζεται να είναι τουλάχιστον 6%, ποσό αισθητό για τους γεωργούς που έχουν απόλυτη ανάγκη το νερό για την παραγωγή τους – χωρίς αυτό δεν υπάρχει παραγωγή, με ευρύτερες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.Σύμφωνα με τον πρώην πρόεδρο της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας Γιώργο Σιαμμά, η αύξηση οφείλεται στο γεγονός ότι με τη νέα διατίμηση για τις γεωργικές αντλίες, όπως διαμορφώθηκε, παρέχεται ηλεκτρισμός όλο το 24ωρο, ενώ με τις μέχρι τώρα διατιμήσεις διακόπτεται η παροχή τις ώρες αιχμής. Αν συνεχίσει η διακοπή τις ώρες που το κόστος ηλεκτρισμού είναι το πιο ακριβό με διαφορά, η υπολογιζόμενη αύξηση θα μειωθεί αισθητά.
Εκπτώσεις μόνο αν πληρώνουν άλλοι τη διαφορά
Στις περιπτώσεις που εμφανίζονται οι πιο σοβαρές αυξήσεις, των θερμοσυσσωρευτών και των γεωργικών αντλιών, η μελέτη του βρετανικού οίκου που αναγνωρίζει ότι θα υπάρχουν σημαντικές αυξήσεις στις χρεώσεις, η λύση που δίνουν είναι μία: Οι χρεώσεις πρέπει να είναι με βάση το κόστος, δηλαδή με τις αυξήσεις, όμως μπορεί η κυβέρνηση να τις εντάξει σε πολιτική επιδοτήσεων, είτε από δικά της Ταμεία, είτε μέσω του τέλους Υπηρεσιών Δημόσιας Ωφέλειας (ΥΔΩ), όπως συμβαίνει τώρα με ευπαθείς ομάδες καταναλωτών, μέσω του οποίου πληρώνουμε όλοι οι υπόλοιποι καταναλωτές την επιδότηση με επιπλέον χρέωση στους λογαριασμούς ΑΗΚ.
Σήμερα η χρέωση αυτή είναι €0.00065 ανά κιλοβατώρα. Αυτή η αρχή -κάποιος να πληρώνει τη διαφορά- ισχύει για όλες τις κατηγορίες που θα αποφασιστεί σε πολιτικό επίπεδο η «επιδότηση» ηλεκτρισμού.
Ενστάσεις αγροτικών οργανώσεων
Πέραν της ένστασης από το Τσιμεντοποιείο, όπου οι μειώσεις χρεώσεων σε βιομηχανίες με ηλεκτρισμό υψηλής τάσης είναι ανεπαίσθητες σε σχέση με τις υπόλοιπες βιομηχανίες, ιδιαίτερα έντονες ήταν οι ενστάσεις εκ μέρους αγροτικών οργανώσεων σε σχέση με την αύξηση στο τιμολόγιο γεωργικών αντλιών στην προχθεσινή συζήτηση στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης.Ο Πανίκος Χάμπας της ΕΚΑ επικαλέστηκε το ότι η Κύπρος βρίσκεται σε στάδιο απερήμωσης και τόνισε πως το αγροτικό κίνημα δεν θα το αποδεχθεί.
Και ο Ανδρέας Αλεξάνδρου του Παναγροτικού ζήτησε όπως ληφθούν υπόψη οι ανησυχίες του αγροτικού κόσμου και επισήμανε ότι η Κύπρος βρίσκεται στον τρίτο χρόνο ανομβρίας, κάτι που επιβάλλει την άντληση νερού για σκοπούς άρδευσης.
Δικαιώθηκε το μείον 8%
Η μελέτη του βρετανικού οίκου και η διαμόρφωση των νέων διατιμήσεων, δικαίωσε ουσιαστικά πλήρως τον υπουργό Ενέργειας και την ΡΑΕΚ υπό την προηγούμενή της σύνθεση, που πριν από το τέλος του 2013, μετά το τσουρούφλισμα καταναλωτών και οικονομίας με τους καυτούς λογαριασμούς ηλεκτρισμού, επέβαλαν -με το έτσι θέλω ουσιαστικά- μείωση της τάξης του 8% στους λογαριασμούς ηλεκτρισμού.Η ανάλυση των εμπειρογνωμόνων, έδειξε ότι αν δεν ήταν εκείνη η μείωση -που έγινε με πολύ χοντρικούς υπολογισμούς- οι καταναλωτές θα πλήρωναν πολύ πιο ακριβά τον ηλεκτρισμό από τότε μέχρι τώρα, με την ΑΗΚ να έχει υψηλά κέρδη και τσουρουφλισμένους καταναλωτές. Αν δεν ήταν τότε οι μειώσεις, θα γίνονταν τώρα μέσω της ενδελεχούς ανάλυσης, αλλά θα χάναμε τρία χρόνια.
Μέγιστα έσοδα €550 εκατ. το 2017
Η ριζική αναδιάρθρωση των διατιμήσεων ηλεκτρισμού, είναι διαδικασία που ξεκίνησε ουσιαστικά από την ΡΑΕΚ το 2014, με το τελικό κατευθυντήριο πλαίσιο να ολοκληρώνεται στις αρχές του 2015.
Ακολούθησε η ανάθεση ενδελεχούς μελέτης σε ξένο οίκο από την ΑΗΚ για να μελετήσει όλο το φάσμα παραγωγής, μεταφοράς, διανομής και κατανάλωσης ηλεκτρισμού, τις υφιστάμενες διατιμήσεις και τους στόχους, με αποτέλεσμα τις προτάσεις που διαμορφώθηκαν και αποτελούν το αντικείμενο της δημόσιας διαβούλευσης.
Η ανοικτή δημόσια συζήτηση που διοργάνωσε η ΑΗΚ την Τρίτη στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, έδωσε το έναυσμα για προβληματισμό όλων των επηρεαζόμενων -που καλά θα είναι να μελετήσουν και να εκφράσουν έγκαιρα απόψεις- μέχρι τις 27 Νοεμβρίου, αντί να τρέχουν όταν διαμορφωθούν, εγκριθούν από την ΡΑΕΚ και τεθούν σε ισχύ οι νέες διατιμήσεις τον ερχόμενο Μάιο.
Η αναλυτική μελέτη του βρετανικού οίκου Economic Consulting Associates Limited, είναι αναρτημένη στην ιστοσελίδα της ΑΗΚ, μια κίνηση που δείχνει πρακτικές διαφάνειας, ενισχύοντας και ένα από τους τελικούς στόχους των νέων διατιμήσεων, που είναι η διαφάνεια, ως προς το πώς σχηματίζονται, από ποιο κόστος παραγωγής, ποιο μεταφοράς, ποιο της υψηλής τάσης, ποιο της χαμηλής τάσης, ποιο της διανομής, ποιο της εμπορίας.
Ένα άλλο βασικό χαρακτηριστικό των νέων διατιμήσεων είναι η απλοποίηση και η ενιαία χρέωση όλων των πελατών της ΑΗΚ. Οι διατιμήσεις μειώνονται από 30 σε 11.
Οι νέες διατιμήσεις αντανακλούν και τα ανώτατα όρια επιτρεπόμενων εσόδων της ΑΗΚ, τα οποία καθόρισε η ΡΑΕΚ στα €550 εκατομμύρια το 2017, που αντιστοιχούν σε μείωση 11% σε σύγκριση με το 2015. Συγκεκριμένα, η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας που έχει τον τελευταίο λόγο και θα πρέπει να εγκρίνει τις νέες διατιμήσεις, έχει ήδη Απόφαση με την οποία καθήλωσε το επιτρεπόμενο περιθώριο απόδοσης από τις λειτουργίες της ΑΗΚ σε σχέση με τον ηλεκτρισμό στο 4.6%.
Η διάρθρωση των διατιμήσεων, που θα εφαρμοστούν το 2017, θα παραμείνει σταθερή, ενώ το ύψος των διατιμήσεων θα αναπροσαρμόζεται αναλόγως των επιτρεπόμενων εσόδων κάθε έτους.
Γράφει: Πέτρος Θεοχαρίδης
Πηγή: philenews.com
